Karahanlılar, Gazneliler ve Türk-İslam Medeniyeti Rönesansı
Satuk Buğra Han, Sultan Gazneli Mahmud, Kaşgarlı Mahmud, Yusuf Has Hacib ve Hoca Ahmed Yesevi
Devletin temeli adalettir (töredir); beylik çok iyidir, fakat daha iyi olan töredir ve onu doğru uygulamaktır. — Yusuf Has Hacib (Kutadgu Bilig)
Türklerin İslamiyet ile müşerref olması, hem Türk tarihinin hem de dünya İslam tarihinin akışını değiştirmiştir. 932 yılında Karahanlı Hükümdarı Abdülkerim Satuk Buğra Han'ın İslamiyet'i kabul etmesiyle Orta Asya'da ilk Müslüman Türk İmparatorluğu yükselmiş; Türk töresindeki 'Cihan Hakimiyeti Mefkûresi' İslam'ın 'İ'lâ-yi Kelimetullah' davasıyla bütünleşmiştir. Bu dönemde Balasagunlu Yusuf Has Hacib 'Kutadgu Bilig' ile Türk-İslam devlet felsefesini, Kaşgarlı Mahmud 'Dîvânu Lugâti't-Türk' ile Türk dilinin ve coğrafyasının anıtsal ansiklopedisini, Pir-i Türkistan Hoca Ahmed Yesevi ise 'Dîvân-ı Hikmet' ile Anadolu'yu mayalayacak Alperen ruhunu inşa etmiştir. Gazneli Sultan Mahmud ise 17 Hindistan seferiyle Güney Asya'da Türk-İslam medeniyetinin temellerini atmış ve Abbasi Halifesi tarafından 'Sultan' unvanı verilen ilk Türk hükümdarı olmuştur.
Çağa Damga Vuran Hakanlar, Sultanlar & Önderler
Bilge Kül Kadir Han, Abdülkerim Satuk Buğra Han, Sultan Gazneli Mahmud, Kaşgarlı Mahmud, Yusuf Has Hacib, Hoca Ahmed Yesevi, Farabi, İbn Sina, Biruni
Birincil Tarihi Kaynaklar & Arkeolojik Kanıtlar
Kutadgu Bilig (1069), Dîvânu Lugâti't-Türk (1072), Dîvân-ı Hikmet, Atabetü'l-Hakâyık, Satuk Buğra Han Tezkiresi, Tarih-i Yeminî
Tarihi Dönüm Noktaları (Milestones)
- • 932: Satuk Buğra Han döneminde Karahanlıların İslamiyet'i resmi devlet dini ilan etmesi ve Hakanit Türkçesi.
- • 999–1027: Gazneli Sultan Mahmud'un Hindistan seferleri ve tarihte 'Sultan' unvanını kullanan ilk Türk hükümdarı olması.
- • 1069: Yusuf Has Hacib'in adalet (Kün Togdı), devlet (Ay Toldı), akıl (Ögdülmiş) ve kanaati (Odgurmış) anlatan Kutadgu Bilig'i yazması.
- • 1072–1074: Kaşgarlı Mahmud'un 7500 Türkçe kelimeyi ve ilk Türk Dünyası Haritasını içeren Dîvânu Lugâti't-Türk'ü tamamlaması.
- • Yesi'de (Türkistan) Hoca Ahmed Yesevi'nin yetiştirdiği 99.000 Horasan Ereninin Anadolu'nun manevi fethine gönderilmesi.